W ostatnich miesiącach coraz więcej polskich samorządów oraz instytucji publicznych decyduje się na praktyczne wykorzystanie sztucznej inteligencji – przy jednoczesnym zachowaniu transparentności, dbałości o bezpieczeństwo danych i otwartości na obywateli. Poniżej kilka aktualnych przykładów, które pokazują, jak to wygląda w praktyce.
Nowe narzędzia w urzędach – wygoda i efektywność
W Urzędzie Miasta Poznań ruszył pilotaż asystenta opartego na polskim modelu językowym PLLuM – narzędzie ShpaRAG pomaga mieszkańcom szybciej uzyskać odpowiedzi na pytania kierowane do urzędu, a urzędnikom usprawnia obsługę dzięki dostępowi do wewnętrznej, anonimowej bazy wiedzy. Dzięki automatyzacji i zastosowaniu AI (np. voiceboty, narzędzia do przetwarzania języka naturalnego) urzędnicy mogą szybciej obsługiwać sprawy, a mieszkańcy mają łatwiejszy dostęp do informacji — co zmniejsza obciążenie administracji i poprawia jakość usług.
AI w instytucjach kultury i edukacji lokalnej – dostęp dla społeczności
- W Lubelskim Centrum Spotkania Kultur powstał poradnik „Sztuczna inteligencja w warsztacie animatora – przegląd narzędzi”, który pokazuje, jak animatorzy kultury mogą wykorzystać narzędzia AI – do generowania tekstów, obrazów, wideo, automatyzacji pracy, rozwijania kompetencji i, co ważne, prowadzenia działań animacyjnych zgodnie z obowiązującym prawem.
Przewodnik znajdziesz pod adresem – https://csklublin.pl/2025/12/02/sztuczna-inteligencja-w-warsztacie-animatora-przeglad-narzedzi/
- AI nie jest zarezerwowana tylko dla specjalistów – może być narzędziem inkluzywnym, dostępnym dla wszystkich mieszkańców, także dla tych mniej obeznanych z technologią. „Ożywiamy wyobraźnię – sztuczna inteligencja w edukacji literacko‑kulturalnej dorosłych i seniorów” – cykl warsztatów pod takim hasłem zorganizowała Biblioteka Publiczna w Piasecznie. Uczestnicy — dorośli i seniorzy — poznawali narzędzia AI i uczyli się, jak mogą je wykorzystać do własnej kreatywności: pisania tekstów, kreowania treści, komunikacji czy wykorzystania AI jako wsparcia w codziennych zadaniach.
Praworządność, etyka i ochrona danych — fundament zaufania
W przypadku wdrożeń AI w urzędach, jak w Poznaniu, podkreśla się, że dane używane do zasilenia systemów są odpowiednio zanonimizowane, a narzędzia — oparte na polskich modelach — pozwalają zachować kontrolę nad przetwarzaniem.
Z kolei instytucje kultury i biblioteki, wprowadzając AI, pokazują, że technologia może być używana do edukacji, aktywizacji społecznej i zwiększania dostępności — o ile odbywa się to w sposób świadomy, przemyślany i transparentny.
Dlaczego warto śledzić te inicjatywy?
Nowoczesne technologie — w szczególności AI — to nie tylko narzędzia automatyzacji. W rękach samorządów, bibliotek, instytucji kultury i innych jednostek publicznych mogą stać się środkiem do zwiększenia dostępności usług, wsparcia społeczności, edukacji i aktywizacji obywateli. Kluczem jest świadome, odpowiedzialne i zgodne z prawem wdrożenie.
źródła:
- https://www.poznan.pl/mim/smartcity/infoteka,1154/poznan-testuje-narzedzie-ai,267605.html
- https://biblioteka-piaseczno.pl/ozywiamy-wyobraznie-warsztaty-o-sztucznej-inteligencji-dla-doroslych-i-seniorow/